Trong thị trường chứng khoán từ khóa “bán khống chứng khoán” không quá xa lạ nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng biết được ý nghĩa bán khống chứng khoán là gì? Lợi ích và rủi ro khi tham gia bán khống, cũng như cách bán khống chứng khoán như thế nào hiệu quả? Vậy bán khống chứng khoán có phải là hành vi bị cấm trên thị trường chứng khoán Việt Nam? Hãy để Luật DBH giúp bạn giải đáp những thắc mắc trên.
1. Bán khống chứng khoán là gì?
Bán khống là hoạt động giao dịch kiếm lợi nhuận từ việc sụt giá của một loại chứng khoán. Cụ thể, bán khống là cách mà nhà đầu tư bán đi một tài sản/mã chứng khoán mà đối tượng bán không sở hữu. Người bán chứng khoán sẽ vay mượn mã chứng khoán từ nhà đầu tư khác và bán ra. Lúc này, nhà đầu tư sẽ kỳ vọng giá chứng khoán này sẽ giảm trong tương lai, để có thể mua lại với giá thấp hơn giá trị thực. Từ đó, người bán sẽ hưởng lợi từ chênh lệch giá mua và bán.
Ảnh minh hoa: Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội
Ví dụ về bán khống chứng khoán:
A vay môi giới 10.000 cổ phiếu ABC của công ty B, với giá bán ra với mức giá 50 USD/cổ phiếu. Trong tương lai, giá cổ phiếu giảm xuống mức 40 USD/cổ phiếu. Lúc này, bên A sẽ mua cổ phiếu với mức giá 40 USD/cổ phiếu và trả lại cho bên B.
+ Chênh lệch giá bán so với ban đầu là: 50 – 40 = 10 USD
+ A sẽ hưởng lợi chênh lệch giá mua và bán: 10*10.000 = 100.000 USD.
* Mục đích của hoạt động bán khống chứng khoán:
+ Mục đích đầu cơ thu lợi nhuận từ giao dịch cổ phiếu: Nhà đầu tư phân tích và nhận thấy xu hướng giảm giá của mã cổ phiếu trong tương lai. Lúc này, người chơi thực hiện bán khống mã chứng khoán đó ra, để thúc đẩy việc giảm giá của cổ phiếu và tối đa lợi nhuận. Khi mã cổ phiếu giảm giá theo đúng kỳ vọng, nhà đầu tư mua vào với giá thấp để ăn khoản chênh lệch.
+ Mục tiêu phòng ngừa rủi ro từ thị trường chứng khoán: Nhà đầu tư muốn giảm tối đa tổn thất với một mã cổ phiếu khi thị trường có những biến động khó lường, đi ngược với dự đoán.
2. Tại sao nhiều người lựa chọn bán khống chứng khoán?
– Việc bán khống chứng khoán trên thị trường sẽ giúp lưu thông chứng khoán 2 chiều trong lĩnh vực tài chính.
– Đối với chứng khoán thông thường thì nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận dựa trên việc kỳ vọng vào cổ phiếu tăng giá.
– Nhưng bán không chứng khoán thì việc phát sinh lợi nhuận từ chiều ngược lại giúp mở rộng cơ hội thêm cơ hội tiềm năng
– Chưa kể các nhà quản lý có thêm những quan điểm tích cực và tiêu cực về cổ phiếu với kỳ vọng rằng điều này sẽ dẫn đến lợi nhuận bổ sung
3. Hành vi này có phải là hành vi bị cấm trên thị trường chứng khoán Việt Nam không?
Theo Điều 12 Luật chứng khoán 2019 quy định về Những hành vi bị cấm cụ thể tại khoản 1 và 3 có quy định:
“1. Trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện hành vi gian lận, lừa đảo, làm giả tài liệu, tạo dựng thông tin sai sự thật hoặc công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin hoặc bỏ sót thông tin cần thiết gây hiểu nhầm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán, cung cấp dịch vụ về chứng khoán.
3. Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng để thực hiện việc mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo; giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác mua, bán để thao túng giá chứng khoán; kết hợp hoặc sử dụng các phương pháp giao dịch khác hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật, cung cấp thông tin sai lệch ra công chúng để thao túng giá chứng khoán.”
Ngoài ra, UBCK Nhà nước (SSC) đã có Công Văn số 2816/UBCK-QLKD ban hành ngày 5 tháng 9 năm 2011, khuyến cáo các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ không được thực hiện hoặc “tiếp tay” cho các hành vi bán khống chứng khoán. Cụ thể, công ty chứng khoán không được đứng ra làm trung gian cho việc bán hoặc cho khách hàng bán chứng khoán khi không sở hữu chứng khoán, cũng không được cho khách hàng vay chứng khoán để bán khi chưa có văn bản pháp luật hướng dẫn. SSC yêu cầu các công ty quản lý quỹ không được sử dụng vốn và tài sản của quỹ, danh mục đầu tư của khách hàng ủy thác để cho vay hoặc bảo lãnh cho bất kỳ khoản vay nào.
=> Theo đó, có thể thấy bán khống là hoạt động đầu cơ, có thể làm ảnh hưởng đến thị trường cũng như tâm lý nhà đầu tư khác. Do đó, pháp luật hiện nay chưa cho phép hoạt động bán khống diễn ra hợp pháp trên thị trường chứng khoán cơ sở.
Tại sao hành vi này chưa được cho phép ở Việt Nam?
– Vì bán khống cho phép nhà đầu tư bỏ ra một khoản ký quỹ nhỏ nhưng có thể giao dịch tài sản lên gấp nhiều lần nên rất dễ bị lợi dụng để thực hiện hành vi đầu cơ gây nguy hiểm cho nền kinh tế. Tuy nhiên, sau khi bán khống, giá cổ phiếu tăng nhiều lần thì rủi ro thua lỗ tiềm tàng của nhà đầu tư là không giới hạn.
– Với thị trường: Bán khống là hoạt động đầu cơ, có thể làm ảnh hưởng đến thị trường cũng như tâm lý nhà đầu tư khác.
- Thứ nhất, trường hợp vay mượn quá nhiều để thực hiện hành vi bán khống sẽ có thể gây khan hiếm chứng khoán nhất thời.
- Thứ hai, khi các nhà đầu tư lớn bắt tay nhau cùng bán khống một lúc một lượng chứng khoán lớn sẽ có thể làm cho giá cổ phiếu rớt thảm hại nếu lúc này họ lại mua vào thì họ sẽ hưởng một khoản chênh lệch rất lớn (hoạt động đầu cơ, làm giá).
- Ngoài ra, bán khống làm cho tổng lượng vốn tham gia vào thị trường chứng khoán bị thổi phồng lên rất nhiều lần gây nên nền kinh tế bong bóng.
Trên đây là những chia sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về “Bán khống chứng khoán tại Việt Nam có được phép không?”. Theo quy định của pháp luật chứng khoán Việt Nam hiện tại, đây là hoạt động chưa được pháp luật cho phép, vì thế, nhà đầu tư không nên bán khống cổ phiếu để tránh những rủi ro không đáng có. Nếu có thắc mắc bạn đọc xin vui lòng liên hệ đến Luật DBH để được các chuyên gia pháp lý hỗ trợ, giải đáp chi tiết.
📞Hotline 1: 0935.207.888
📧Email: luatdbh@gmail.com – 📧 Email: dbhvnlawfirm@gmail.com
🌐 Website: DBH Law Firm® (luatdbh.vn) – Facebook: fb.com/luatdbh.vn/
