Theo quy định tại khoản 3 điều 99 Bộ Luật Lao động năm 2019, người lao động ngừng việc do dịch bệnh thì vẫn được người sử dụng lao động trả lương.
Dịch Covid-19 diễn biến phức tạp nên nhiều tỉnh, thành phố phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 hoặc Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ. Nhiều người lao động (NLĐ) băn khoăn trong thời gian giãn cách xã hội hoặc bị cách ly y tế thì có được trả lương hay không?
Giải quyết chế độ BHXH cho người lao động bị cách ly y tế
Theo Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) Nguyễn Bá Hoan, từ đầu năm 2021 đến nay, Việt Nam có 2 đợt bùng phát dịch Covid-19, trong đó đợt từ ngày 27-4 nghiêm trọng nhất và tác động mạnh tới thị trường lao động và sản xuất – kinh doanh. Dịch Covid-19 còn tấn công trực tiếp vào các KCN – nơi tập trung nhiều doanh nghiệp (DN), sử dụng một lượng lớn lao động, đóng góp nhiều cho phát triển kinh tế, thu ngân sách, nhất là tại 2 tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh.
Theo quy định tại khoản 3 điều 99 Bộ Luật Lao động năm 2019, NLĐ ngừng việc do dịch bệnh nguy hiểm thì được người sử dụng lao động (NSDLĐ) trả lương ngừng việc. Mức lương ngừng việc theo thỏa thuận giữa NLĐ và NSDLĐ nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu trong 14 ngày nghỉ việc đầu tiên. Tuy nhiên, trên thực tế, thời gian cách ly y tế có thể kéo dài trên 14 ngày theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. “Nhằm chia sẻ khó khăn, bảo đảm cuộc sống của NLĐ và gia đình do NLĐ bị cách ly y tế theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, Bộ LĐ-TB-XH đề xuất xem xét, giải quyết chế độ BHXH đối với NLĐ tham gia BHXH bắt buộc nhưng phải cách ly y tế theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền” – ông Hoan cho hay.
Về điều kiện hưởng, trong văn bản gửi Bộ Y tế, Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam, Bộ LĐ-TB-XH nêu rõ phải thỏa mãn cả 2 điều kiện. Về điều kiện đối với địa phương (cấp tỉnh, TP trực thuộc trung ương), có 2 phương án: Phương án 1: Tại thời điểm áp dụng chính sách, địa phương có số ca dương tính với SARS-CoV-2 bằng 0,1% dân số trở lên; phương án 2: Tại thời điểm áp dụng chính sách, địa phương có tỉ lệ NLĐ tham gia BHXH bắt buộc có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 bằng 0,1% trở lên.Ví dụ, hiện nay dân số tỉnh Bắc Giang là 1,8 triệu người. Khi nào số ca dương tính lên tới 1.800 người thì được áp dụng chính sách này. Thời điểm áp dụng là 30 ngày kể từ ngày UBND tỉnh có văn bản đề nghị gửi Bộ LĐ-TB-XH.
Còn ở tỉnh Bắc Ninh, hiện nay dân số khoảng 1,45 triệu người. Khi nào số ca dương tính lên tới 1.450 thì được áp dụng.
Về điều kiện đối với NLĐ: Đang thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, có đóng BHXH bắt buộc tháng liền kề trước khi nghỉ việc vì cách ly y tế phòng chống dịch Covid-19, có giấy tờ hợp pháp liên quan tới việc phải cách ly y tế. Ông Nguyễn Bá Hoan cho biết thời gian hưởng được tính theo thời gian cách ly y tế (dự kiến 21 ngày), không tính những ngày đã được trả lương ngừng việc theo quy định tại khoản 3 điều 99 Bộ Luật Lao động. Mức hưởng được tính theo quy định tại khoản 1 điều 28 Luật BHXH, mức hưởng chế độ ốm đau bằng 75% mức tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động về vấn đề này, bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam, bày tỏ sự đồng tình với chính sách hỗ trợ này. Tuy nhiên, theo bà Ngân, điều kiện Bộ LĐ-TB-XH đưa ra là “địa phương có số ca dương tính với SARS-CoV-2 bằng 0,1% dân số trở lên” hay “địa phương có tỉ lệ NLĐ tham gia BHXH bắt buộc có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 bằng 0,1% trở lên” là quá cao, rất khó có địa phương nào có thể được tiếp cận chính sách thụ hưởng (trừ tỉnh Bắc Giang có số ca mắc Covid-19 đã hơn 2.000 ca). “Quy định này dường như chưa mang tính dự báo, đặc biệt là với địa bàn TP HCM và Hà Nội – nơi có dân số đông. Nếu phải tính địa phương có số ca dương tính với SARS-CoV-2 bằng 0,1% dân số trở lên thì TP HCM phải có 9.000 ca dương tính và Hà Nội là 8.000 ca dương thì NLĐ mới được thụ hưởng chính sách này” – bà Ngân phân tích.
Xác định nguyên nhân gây ngừng việc
Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Lê Văn Thanh, ngày 25-3-2020, bộ đã có Công văn số 1064/LĐTBXH-QHLĐTL về việc hướng dẫn trả lương ngừng việc và giải quyết chế độ cho NLĐ trong thời gian ngừng việc liên quan đến dịch Covid-19.
Việc trả lương ngừng việc căn cứ vào quy định tại điều 98 Bộ Luật Lao động để xem xét các trường hợp gây ra ngừng việc (do lỗi của NSDLĐ hay NLĐ hay do nguyên nhân khách quan) để xác định trả lương ngừng việc cho NLĐ. Đối với trường hợp NLĐ phải ngừng việc do tác động trực tiếp của dịch Covid-19 như: lao động là người nước ngoài trong thời gian chưa được quay trở lại DN làm việc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; NLĐ phải ngừng việc trong thời gian thực hiện cách ly theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; NLĐ phải ngừng việc do DN hoặc bộ phận DN không hoạt động được vì chủ sử dụng lao động hoặc những NLĐ khác cùng DN, bộ phận DN đó đang trong thời gian phải cách ly hoặc chưa được quay trở lại DN làm việc thì tiền lương của NLĐ trong thời gian ngừng việc thực hiện theo khoản 3 điều 98 Bộ Luật Lao động (tiền lương do hai bên thỏa thuận nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định).
