1. Những hành vi học sinh bị cấm
Hành vi đánh nhau của học sinh căn cứ theo quy định tại Điều 37 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ban hành điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trương phổ thông có nhiều cấp học, những hành vi mà học sinh không được làm gồm có:
- Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể giáo viên, cán bộ, nhân viên của nhà trường, người khác và học sinh khác;
- Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh;
- Mua bán, sử dụng rượu, bia, thuốc lá, chất gây nghiện, các chất kích thích khác và pháo, các chất gây cháy nổ;
- Sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp mà không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép;
- Đánh nhau, gây rối trật tự, an ninh trong nhà trường và ngoài nhà trường;
- Sử dụng, trao đổi sản phẩm văn hóa có nội dung kích động bạo lực, đồi trụy, sử dụng đồ chơi hoặc chơi trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạng của bản thân.
Khi học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông vi phạm khuyết điểm trong quá trình học tập và rèn luyện thì sẽ có những hình thức xử lý (tùy theo hành vi vi phạm, mức độ,..) sau:
- Nhắc nhở, hỗ trợ, giúp đỡ trực tiếp để học sinh khắc phục khuyết điểm.
- Khiển trách, thông báo với cha mẹ học sinh nhằm phối hợp giúp đỡ học sinh khắc phục khuyết điểm.
- Tạm dừng học ở trường có thời hạn và thực hiện các biện pháp giáo dục khác theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Học sinh tiểu học nếu có hành vi gây mất trật tự làm ảnh hưởng đến các hoạt động của lớp học, nhà trường và nơi công cộng thì nhà trường có thể thực hiện các biện pháp sau: nhắc nhở, hỗ trợ giúp đỡ trực tiếp để học sinh tiến bộ hơn, thông báo với cha mẹ học sinh nhằm phối hợp giúp đỡ học sinh khắc phục khuyết điểm. Giáo viên không được phê bình học sinh trước cả lớp, trước toàn trường hoặc trong cuộc họp chung với cha mẹ học sinh (Điều 38 Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT ban hành điều lệ trường tiểu học).
2. Khi đánh nhau học sinh phải chịu trách nhiệm như thế nào?
Tại Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015, quy định năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân:
(1) Người đủ mười tám tuổi trở lên: người đủ mười tám tuổi trở lên mà gây thiệt hại thì phải tự mình bồi thường.
(2) Người chưa đủ mười lăm tuổi: người chưa đủ mười lăm tuổi mà gây thiệt hại và còn cha mẹ thì cha mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu.
+ Đối với trường hợp học sinh có thực hiện hành vi đánh nhau trong phạm vi trường học:
Theo quy định khoản 1 Điều 599 Bộ luật Dân sự năm 2015, người chưa đủ mười lăm tuổi trong thời gian trường học trực tiếp quản lý mà có thực hiện hành vi gây ra thiệt hại thì trường học phải bồi thường những thiệt hại xảy ra đó.
Phía nhà trường cần chứng minh mình không có lỗi trong công tác quản lý học sinh thì cha, mẹ; người giám hộ của người dưới mười lăm tuổi, người mất năng lực hành vi phải tiến hành bồi thường.
Còn bên phía nhà trường không chứng minh được mình không có lỗi trong công tác quản lý học sinh thì nhà trường phải bồi thường thiệt hại.
Như vậy, khi học sinh chưa đủ mười lăm tuổi đánh nhau trong phạm vi nhà trường và trong thời gian nhà trường trực tiếp quản lý dẫn đến có thiệt hại xảy ra thì nhà trường phải bồi thường thiệt hại xảy ra.
+ Đối với trường hợp học sinh đánh nhau ngoài phạm vi trường học:
Trường hợp học sinh thực hiện hành vi đánh nhau ngoài phạm vi trường học mà gây ra thiệt hại thì cha, mẹ, người giám hộ của người chưa đủ mười lăm tuổi tiến hành bồi thường thiệt hại.
Nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, ngoại trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 599 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Do đó, học sinh chưa đủ mười lăm tuổi đánh nhau ngoài phạm vi của nhà trường sẽ có hai trường xảy ra:
Trường hợp 1: Học sinh đánh nhau ngoài phạm vi nhà trường và thời gian thực hiện hành vi không trong thời gian nhà trường trực tiếp quản lý có gây ra thiệt hại thì khoản bồi thường sẽ do cha, mẹ, người giám hộ của người chưa đủ mười lăm tuổi sẽ thực hiện bồi thường thiệt hại.
Trường hợp 2: Học sinh đánh nhau ngoài phạm vi nhà trường và thời gian thực hiện hành vi nằm trong thời gian nhà trường trực tiếp quản lý thì khoản bồi thường sẽ do nhà trường bồi thường thiệt hại xảy ra.
(3) Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi: người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thực hiện hành vi gây ra thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình. Nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.
(4) Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi: người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thực hiện hành vi gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người giám hộ đó dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường. Nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình hay người giám họ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không lấy tài sản của mình để bồi thường.
3. Trách nhiệm hành chính khi học sinh đánh nhau?
Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, đối tượng bị xử phạt hành chính bao gồm: (1) Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hành chính do cố ý và (2) Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt vi phạm hành chính về mọi vi phạm hành chính.
Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình:
+ Tổ chức, thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, kích động người khác cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác hoặc xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
+ Tổ chức thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ hoặc kích động người khác gây rối, làm mất trật tự công cộng thì bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
+ Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
+ Gây rối trật tự công cộng mà có mang theo các loại vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ hoặc công cụ, đồ vật, phương tiện khác có khả năng sát thương thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
Ngoài ra, người thực hiện hành vi cố ý gây thương tích hay tổ chức, thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, kích động người khác cố ý gây thương tích thì bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc phải chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh.
Như vậy, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi sẽ bị xử phạt hành chính đối với hành vi do lỗi cố ý còn người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính với mọi hành vi mà không phân biệt do lỗi cố ý hay lỗi vô ý.
4. Trách nhiệm hình sự khi học sinh đánh nhau?
Theo khoản 1 Điều 12 và khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Bộ luật Hình sự năm 2017) quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự thì:
+ Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thì chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiệm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trong quy định tại Điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150,…
+ Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.
Nếu học sinh thực hiện hành vi đánh nhau có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 22 Điều 1 Bộ luật Hình sự năm 2017) thì người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà:
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng có thêm những trường hợp như có dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên; phạm tội 02 lần trở lên; có tính chất côn đồ, tái phạm nguy hiểm;… thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% nhưng có thêm những trường hợp sau có dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên; phạm tội 02 lần trở lên; có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;…. thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% thì bị phạt tù từ 04 năm đến 07 năm.
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% nhưng có thêm những trường hợp như có dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho từ 02 người trở lên; dùng axit sunfuric (H2SO4) hoặc hóa chất nguy hiểm khác gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; phạm tội 02 lần trở lên; tái phạm nguy hiểm;….thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm.
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên thì bị phạt tù 10 năm đến 15 năm.
+ Tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên nhưng làm chết 02 người trở lên; gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; gây thương tích vào vùng mặt của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc phạt tù chung thân.
Do đó, hành vi đánh nhau của học sinh có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hay không thì cần phải xem xét đến mức độ của hành vi, độ tuổi của hành vi và một số yếu tố khác. Đối với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác, học sinh từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc trường hợp tội phạm rất nghiêm trọng (là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt của tội đấy là từ trên 07 năm tỳ đến 15 năm tù), tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt là từ trên 15 năm tù đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Trường hợp học sinh từ đủ 16 tuổi trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.
*********************************************************
📌Lưu ý: Mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, nếu quý vị có những thắc mắc hay các vấn đề cần giải đáp vui lòng liên hệ theo thông tin đính kèm.
