Tội xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác được biết đến qua hành vi xúc phạm, chửi bới nhân phẩm, danh dự của người khác được quy định tại Bộ luật Hình sự hiện hành. Đồng thời, còn xâm phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự của người đo thông qua hình thức như bịa đặt, nói xấu trên mạng xã hội Facebook, Youtube,… Qua bài viết này xin cung cấp cho Quý bạn đọc về việc chửi bới xâm phạm đến danh dự của người khác cũng như mức xử phạm cho hành vi này.
1. Quy định về tội xúc phạm danh dự nhân phẩm của người khác
Xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác là hành vi dùng những lời lẽ khó nghe, mang tính sỉ nhục, thô bỉ, nhục mạ nhằm để hạ thấp, chà đạp giá trị của người khác. Đồng thời làm giảm uy tín, gây thiệt hại về danh dự, nhân phẩm của đối phương. Người có hành vi (bằng lời nói hoặc hành động) xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, hanh dự của người khác, như: lăng mạ, chửi rủa thậm tệ, cạo đầu, cắt tóc, lột đồ giữa đám đông,… Tất cả hành vi, thủ đoạn đó chỉ nhằm mục đích là làm nhục chứ không nhằm mục đích gì khác.
2. Xác nhận về hành vi xúc phạm danh dự nhân phẩm người khác
2.1. Khách thể của tội phạm
Hành vi của tội phạm làm nhục người khác nêu trên xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm của người khác.
2.2. Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội xúc phạm danh dự nhân phẩm của người khác là người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. Người từ 14 đến dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm về hành vi này về các hành vi mà người ở độ này phải chịu trách nhiệm.
2.3. Mặt khách quan
Hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác dưới các hình thức sau đây:
– Thể hiện bằng lời nói: bao gồm sỉ nhục, chửi bới một cách thô bỉ, lăng mạ, lột quần áo giữa đám đông,… nhằm vào nhân cách danh dự với tính chất hạ thấp nhân cách, danh dự của người bị hại cảm thấy nhục nhã trước người khác.
– Thể hiện bằng việc làm: gồm những hành vi bỉ ổi (có hoặc không kèm lời nói thô tục) với chính bản thân mình hoặc người bị hại trước đám đông để bêu rếu. Để làm nhục người khác, người phạm tội có thể có những hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực như bắt trói, tra khảo, vật lộn, đấm đá hoặc dùng phương tiện nguy hiểm khống chế, đe dọa, buộc người bị hại phải làm theo ý của mình.
– Tất cả những hành vi, thủ đoạn trên chỉ nhằm mục đích là làm nhục chứ không nhằm mục đích khác. Nếu hành vi làm nhục người khác lại cấu thành một tội độc lập thì tùy vào trường hợp cụ thể, người phạm tội sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội là nhục và tội tương ứng với hành vi đã thực hiện. Đặc trưng của hành vi nêu trên thường diễn ra trực tiếp, công khai và trước nhiều người.
Hậu quả của hành vi xúc phạm danh dự nhân phẩm của người khác:
– Gây sát thương cao đối với danh dự, uy tín, lòng tự trọng của người bị xúc phạm.
– Dẫn đến cố ý gây thương tích, hoặc tự sát, hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống của người bị xúc phạm.
Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả thiệt hại: Hậu quả thiệt hại phải do nguyên nhân từ các hành vi vi phạm quy định về xúc phạm danh dự nhân phẩm, không phải do nguyên nhân khác.
2.4. Mặt chủ quan
Hình thức lỗi là cố ý trực tiếp, người phạm tội nhận thức được hành vi phạm tội nhưng vẫn thực hiện và mong muốn hậu quả xảy ra. Mong muốn cho người bị hại bị nhục với nhiều động cơ khác nhau, có thể trả thù chính người bị hại hoặc cũng có thể trả thù người thân của người bị hại.
3. Hình phạt tội xúc phạm nhân phẩm danh dự người khác
3.1. Xử phạt vi phạm hành chính về hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác
Căn cứ theo điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP: “Phạt tiền từ 2.000.000 VNĐ đến 3.000.000 VNĐ khi có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác…”
Bên cạnh đó, đối với hành vi đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 VNĐ đến 30.000.000 VNĐ theo quy định tại điểm a, khoản 3, Điều 99 Nghị định 15/2020/NĐ-CP.
3.2. Truy cứu trách nhiệm dân sự đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác
Căn cứ Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 quy định cụ thể những thiệt hại do hành vi xúc phạm, danh dự, nhân phẩm của người khác bao gồm:
– Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
– Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
– Thiệt hại khác do luật quy định.
Theo đó, người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo các chi phí trên và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
3.3. Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác
Những hành vi xúc phạm người khác mang tính chất nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm nhục người khác tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015.
Điều 155. Tội làm nhục người khác
“1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
a) Phạm tội 02 lần trở lên;
b) Đối với 02 người trở lên;
c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
d) Đối với người đang thi hành công vụ;
đ) Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;
e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;
g) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
b) Làm nạn nhân tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”
Pháp luật đã quy định rất rõ nghiêm cấm các hành vi xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uý tín của người khác, mọi người đều có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm. Hành vi sai trái làm ảnh hưởng đến danh dự người khác là không đúng đắn về mặt đạo đức xã hội và pháp luật.
Mọi người cần biết và hiểu các quy định pháp luật về quyền nhân thân nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình và những người xung quanh. Tất cả mọi người cần nhận thức rõ về hành vi của mình, có tinh thần thượng tôn pháp luật tốt nhằm tạo nếp sống văn minh và lành mạnh.
*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*
📌Lưu ý: Mọi thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, nếu quý vị có những thắc mắc hay các vấn đề cần giải đáp vui lòng liên hệ theo thông tin đính kèm.
